الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
65
اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ( خطبه متقين ) ( فارسى )
پيكار با پادشاه ظالمى به نام جالوت اعلام كردند ، و تقاضا نمودند ، رهبر و فرماندهى براى آنان برگزيند تا با جالوت پيكار كنند ، آن پيامبر طالوت را معرفى كرد ، آنها اعتراض كردند كه چگونه او بر ما فرماندهى كند ، در حالى كه ثروت زيادى ندارد ، پيامبر آنها فهميد كه آنها ملاك و شرايط فرماندهى را اشتباه گرفتهاند ، از اين رو چنين فرمود : ( قَالَ إِنَّ اللهَ اصْطَفَاهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهُ بَسْطَةً فِى الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ وَاللهُ يُؤْتِى مُلْكَهُ مَنْ يَشَاءُ وَاللهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ ) : « گفت : خداوند او را بر شما برگزيده ، و علم و قدرت جسمى او را وسعت بخشيده و خداوند ملكش را به هر كس بخواهد ( و لايق بداند ) مىبخشد ، و خداوند احسانش وسيع و ( از شايستگيهاى افراد ) آگاه است . » « 1 » از اين آيه روشن شد كه علم و معرفت از اساسىترين شرائط مديريت است و « اشموئيل » پيامبر بنىاسرائيل وقتى « طالوت » را ملاقات نمود در حالى كه روستازاده بود و در يكى از دهكدهها در ساحل رودخانهاى به صورت گمنام مىزيست ، و چهارپايان پدر را به چرا مىبرد ، و كشاورزى مىكرد ، قلب او را آگاه و جسم او را نيرومند يافت ، او را به عنوان فرمانده و مدير لشكر معرفى كرد ؛ و توجهى به معيارهاى خون ، ثروت و اسم و رسم و پدر و مادر و فاميل كه مورد توجه سران بنىاسرائيل بود نكرد . در حديث بسيار جالبى از امام صادق ( عليه السلام ) مىخوانيم : « المُلُوكُ حُكّامٌ عَلَى النّاسِ وَ العُلَماءُ حُكّامٌ عَلَى المُلوك » : « زمامداران بر مردم حكومت مىكنند ، و دانشمندان بر زمامداران . » « 2 » 6 - علم سرچشمه ايمان است . در قرآن آياتى مىبينيم كه روشنگر رابطه علم و ايمان و پيوند مستحكم اين دو است ، به عنوان نمونه به چند آيه اشاره مىكنيم : وَلِيَعْلَمَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ أَنَّهُ الْحَقُّ
--> ( 1 ) . سوره بقره ، آيه 247 . ( 2 ) . بحار الانوار ، جلد 1 ، صفحه 183 . .